اولین سند ساواک در باره امام خمیمی؛ پس از آیت‌الله بروجردی، از نظر آمار طلاب، آیت الله خمینی در رتبه دوم قرار دارند

 

٭ میرزاباقر علیان‌نژاد

سرهنگ قلقسه ـ رئيس دايره ايالات و مذاهب ساواك ـ در 22 اسفند 1335 كه ساواك تازه تأسيس شده بود در گزارشي كه توسط سرهنگ دوم رحماني درباره حوزه علميه قم تهيه شده بود، اعلام كرد مرجع اول آقاي حاج حسين طباطبايي بروجردي است كه بيش از پنج هزار نفر از طلاب مقيم قم اساس معيشت‌شان با مساعدت‌ ايشان مي‌باشد و به هر طلبه به حسب مدارج تحصيل و وضع خانوادگي ماهيانه نقدي و جيره جنسي (حواله نان) تعلق مي‌گيرد. بنابراين گزارش آقاي بروجردي داراي دو پيشكار هستند. «1ـ آقاي حاج احمد كه مراتب امور شخصي آيت‌الله است. 2ـ آقاي شيخ محمدحسين احسن كه متصدي دفاتر طلاب و مباشر پرداخت است.» در ادامه گزارش درباره تعداد طلاب آيت‌الله بروجردي آمده بود: «تعداد طلابي كه درس خارج استفاده مي‌كنند در حدود 1300 نفر مي‌باشد كه هميشه در محضر درس آيت‌الله در مسجد بالاسر در حدود هزار نفر حاضر مي‌شوند.» در بخش ديگري از اين گزارش آمده بود:

«مراجع و مدرسين و سران درجه دوم حوزه علميه قم كه هر يك واجد مقام اجتهاد و صاحب فتوي و مدرس علوم دين و مورد مراجعه مقلدين در بخشي از كشور مي‌باشند، به ترتيب مقام و درجه و اهميت به شرح زير مي‌باشند:

نام

تعداد طلاب درس خارج حوزه هر يك
مسجدي كه اقامه
 منطقه نفوذ تقليد
آقاي سيدمحمدرضا گلپايگاني
در حدود 300 نفر
مسجد بالاي‌ سر در صحن و مسجد حسين‌آباد ايالات مركز ايران
آقاي سيدكاظم شريعتمداري در حدود 300 نفر مدرسه مرحوم حجت
آذربايجان و تهران
آقاي سيدمحمدحسين در حدود 200 نفر اقامه نمي‌كند
آذربايجان و تهران
آقاي شيخ محمد اراكي از  صحابه مقدم مرحوم شيخ عبدالكريم در حدود 100 نفر مدرسه فيضيه
اراك،‌ بروجرد
آقاي حاج آقا روح‌الله خميني كه از لحاظ درس حائز اهميت است در حدود 500 نفر اقامه نمي‌كند
ايالات مركزي و غرب ايران
آقاي سيدشهاب‌الدين نجفي در حدود 100 نفر در صحن قم بالاي سر
تبريز و قم و كشور عراق
آقاي شيخ عباسعلي شاهرودي در حدود 50 نفر مسجد بازار 
در اطراف خراسان
آقاي سيدمحمد داماد       داماد مرحوم حاجي شيخ عبدالكريم در حدود 100 نفر مسجد بازار خندق  
‌آقاي حاج شيخ فكور در حدود 50 نفر ندارد
قم و بعضي از بخشهاي جنوبي
آقاي حاج ميرزا ابوالفضل قمي در حدود 100 نفر مسجد امام  
آقاي سيدباقر سلطاني در حدود 100 نفر ندارد 
غرب ايران مورد توجه عوام قم
آقاي حاج مير سيدحسن برقعي در حدود 100 نفر صحن و مسجد كوچه حرم  
آقاي سيدرضا صدر جوانترين مدرسين است در حدود 100 نفر ندارد
قم و اصفهان

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

طبق اين آمار آيت‌الله خميني با «500 طلبه درس خارج بيشترين تعداد طلبه را بين علماي قم، پس از آيت‌الله بروجردي» در كلاس درس خود دارد.

در بخش ديگري از اين گزارش عنوان شده است كه

آقايان سيدكاظم شريعتمداري و حاج آقا روح‌الله خميني و سيدمحمدحسين قاضي طباطبايي ]علامه طباطبايي[ به مسايل اجتماعي علاقه دارند. آنها همچنين تبليغات و فعاليت منطقي عليه كمونيزم را هم تعقيب مي‌كنند. علاوه بر اين سه نفر عموم علما و مدرسين مخالف كمونيسم هستند ولي به دستگاه حاكمه كشور هم اعتقادي ندارند.*


* موسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني ـ سير مبارزات امام خميني در آينه اسناد به روايت ساواك ـ جلد اول ـ‌تهران ـ موسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني ـ 1386 ـ صص 49 ـ 45.

 


      © 2007 CopyRight. Allright Reserved